Prof. Dr. Ali Osman ENGİN


ÜRETİM PAZARLAMA VE TÜKETİM MUHASEBESİNDEN AHLAK VİCDAN VE DAVRANIŞ MUHASEBESİNE!...

.


Allah devletimize zeval vermesin İnşallah. Sosyal bir hukuk devleti olarak; sınırlarımızın içerisinde ve dışarısında yaşayan, vatandaşlık bağı ile bu devlete bağlı olan ve vatandaşlık bağı olmasa da, “Kızıl Elma” ülküsüyle Türk-İslâm Milletine aidiyet duygusuna sahip olan herkese kucağını ve otağını açmış, bütün mağdur ve mazlumların fiili ve hayali olarak sığınacağı güvenli sığınak olan devlet baba olma özelliğini sonsuza kadar devam ettirecektir. Babalar günü münasebetiyle, evlatlarını baba olma statüsünün, toplumun beklentisi olan babalık rollerini karınca kararınca yerine getirmek için canını dişine takarak gece gündüz çaba sarf eden, çocuklarını vatan, millet, bayrak, ezan duyarlılığıyla yetiştiren; bilim, sanat ve kültür olarak donanımlı hale getirebilen tüm babaların babalar gününü candan kutlarken, bir farklılık olarak ta Devlet Baba’mızın babalar gününü kutlamak istiyorum. 
Sevgili dostlar, insanlığın geldiği noktada belki de bu çağa muhasebe çağı demek gerekecektir. Hani Molla Kasım Yunus Emre’nin yazdığı eseri alarak bir su kenarında oturur ve baştan başlayıp okuyarak hoşuna gitmeyen veya beğenmediği sayfaları yırtarak suya atmaya başlar. Sayfaların birinde; “Derviş Yunus bu sözleri eyri büyrü söyleme, seni sığaya çeken bir Molla Kasım gelir” ifadesini görüp yaptığı işin hata olduğunu anlar ve eylemine son verir. İşte o zamandan bu zamana geçen süreçte toplumsal ve bireysel düzeyde bir muhasebe kültürü oluşmuştur. Esasında muhasebe bir bakıma eğitim programlarının değerlendirme boyutuna, ticari ve iktisadi faaliyetlerde, mal ve hizmet, kâr – zarar, üretim-tüketim ve pazarlama düşünce ve faaliyetlerine  odaklaşarak anlam kazanır. 
İnsanlığın yüzleştiği virüs salgınıyla birlikte bilim, teknoloji ve finansal kaynakları elinde tutan mekanizma ve küresel güç merkezlerinin bu imkân ve fırsatları kaybet-kazan ilkesi çerçevesinde  hoyratça kullanıp, kendileri hep kazanan ve muhataplarını ise hep kaybedenler olarak yapılandırdıkları rekabet ve çatışma modelinde tüm zamanları kuşatan bir kazanmanın olmadığını ortaya koymuştur. Hakikaten bir çatışma modelinde taraflardan birisinin kaybetmesi, diğerinin kazanması anlamına gelmiyor. Bu hassas yapıyı daha önce “etki ve doğal tepki mekanizmasıyla” açıklamaya çalışmıştım. Eğer bu virüs insanlığa birileri tarafından bilerek ve isteyerek musallat edildiyse, hatta bunu icat edenlerin elinde aşısı ve ilacı olsa dahi olası sonuçları dışında hiç hesap edilemeyecek doğal ve tepkisel sonuçlarının olacağı kaçınılmazdır. Üretim, tüketim ve pazarlama muhasebesinin bu bakış açısıyla yeniden değerlendirilmesi, geliştirilecek iktisat teorilerinin ve kurulacak dengelerin ona göre kurulması gereği ortaya çıkmıştır. 
Bu teori ve muhasebe anlayışının temelinde; “kazan-kazan ilkesi, sömürerek öldürüp yok etmeden koruyarak ve yaşatarak birlikte hakça paylaş” ilkeleri olacaktır. Bu ölçekte geliştirilecek muhasebe kuramlarının temelinde ise; ahlâk, vicdan, tutum ve davranış muhasebesi yaklaşımları olacaktır. Virüsün en çok etkilediği toplumlar, ifade etmeye çalıştığım imkân ve fırsatları elinde tutan ve kapitalist sistemin hakim olduğu batı ve refah toplumları olmuştur. Virüs daha büyük etkisini onların refahlarına dokunarak ortaya koymuştur. 
Aziz dostlar, örümcekle hastalık arkadaş olurlar ve örümcek fakir bir ailenin evine yuva kurar ve hastalı ise zengin ve varlıklı bir aileye musallat olur. Hastalık örümceğin durumunu sorar ve örümcek; çok rahat olduğunu, ailenin her gün çalışıp ekmek parası kazanmak durumunda olduğundan kimsenin kendisiyle ilgilenmediğini ifade eder. Örümcek hastalığın durumunu sorduğunda; hastalık ta rahatının yerinde olduğunu, yakaladığı hasta sayesinde altına çift yatak serildiğini, bakım itinanın yapıldığını belirtir. Her iki arkadaş evlerini ve ailelerini değiştirler. Örümcek zengin ve varlıklı ailenin evinin neresine yerleşirse vurup indirirler ve hiç rahat edemez. Hastalık ise fakir ailenin evindeki aile üyelerini yakalar. Ancak çalışmak ve ekmek parası kazanmak zorunda olan aile üyeleri hastalığa dikkat etmezler. Yeniden bir araya gelip durum değerlendirmesi yaparken, hastalık ta hiç rahat edemediğini, sürekli çalışarak kafasını, gözünü kırdıklarını belirtir. 
Sevgili dostlar, batı ve refah toplumlarının refahına dokunan virüs, toplumsal yapı ve sömürü temelli ticari ve ekonomik faaliyetleri tartışılır hale getirmiştir. Dünyanın her tarafında fitili ateşlenen toplumsal olaylara bu pencereden bakılmalı ve toplumsal birlik ve beraberlik temelinde; anlaşma, uzlaşma, paylaşma temelinde bir muhasebenin yapılması uygun bir yöntem olacaktır. 
Toplumsal duyarlılık proje çalışmaları, tüm çalışanların güven ve itimat duygusu temelinde sosyal sermayenin geliştirilmesi, toplumsal düzeyde farkındalığın geliştirilmesi  noktasında öncü ve gittikçe uluslararasılaşan Atatürk Üniversitesi taşıyıcı rolünü ideal roller olarak yerine getirmeye devam ediyor. Yetişmiş ve vatan, millet, bayrak, devlet ve ezan duyarlılığı yüksek kadrolarıyla beraber sayın rektörümüz, Prof. Dr. Ömer ÇOMAKLI hocamız; koruyan, yaşatan, geliştiren, tahammül eden yönetim anlayışıyla; modern, kadim değerler boyutuyla milli ve yerli kültürel değerlerimizi özümseyip benimseyen ve geliştirerek bütün insanlığa katkı sağlayacak medeniyet değerlerine dönüştürecek öğrencileri yetiştirmek için gece gündüz çalışmaktadır. Rabbim hepimizin yar ve yardımcısı olsun.